عوامل اقتصادی:
هزینههای بالای زندگی در شهرهای بزرگ و کشورهای مقصد، به ویژه در بخش مسکن، یکی از مهمترین دلایل مهاجرت معکوس است. عدم دستیابی به فرصتهای شغلی مناسب، کاهش درآمد نسبت به هزینهها، و رکود اقتصادی در کشور مقصد، افراد را به سمت بازگشت سوق میدهد. در مقابل، بهبود احتمالی شرایط اقتصادی در مناطق مبدأ، مانند ارائه تسهیلات برای کسبوکارهای کوچک و متوسط یا حمایتهای دولتی از روستاییان، میتواند جذابیت بازگشت را افزایش دهد.
عوامل اجتماعی و فرهنگی:
پیوندهای خانوادگی و اجتماعی قوی، احساس تعلق به زادگاه، و تمایل به زندگی در کنار خانواده و دوستان، نقش مهمی در مهاجرت معکوس ایفا میکنند. همچنین، برخی افراد به دلیل مشکلات فرهنگی، تبعیض، انزوای اجتماعی، یا عدم تطابق با فرهنگ کشور مقصد، تصمیم به بازگشت میگیرند. در برخی فرهنگها، ارزشگذاری بر حفظ روابط خانوادگی و تربیت فرزندان در محیط آشنای زادگاه، انگیزه قوی برای بازگشت ایجاد میکند.
عوامل محیطی و بحرانها:
کیفیت پایین محیط زیست در شهرهای بزرگ، مانند آلودگی هوا، ازدحام جمعیت، و کمبود فضاهای سبز، میتواند افراد را به سمت مناطق روستایی با طبیعت بهتر و هوای پاکتر سوق دهد. علاوه بر این، بحرانهای اقتصادی، سیاسی، یا حتی بحرانهای جهانی مانند همهگیری کرونا، میتوانند باعث ناامنی و عدم اطمینان در کشور مقصد شده و افراد را به سمت بازگشت به محیط آشنا و امنتر زادگاه خود سوق دهند.
سیاستها و برنامهریزیها:
سیاستهای حمایتی دولتها در مناطق مبدأ، مانند ارائه تسهیلات، ایجاد زیرساختهای مناسب، و توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستاها، میتواند به جذب مهاجران معکوس کمک کند. از سوی دیگر، تغییر در سیاستهای مهاجرتی یا بیثباتی سیاسی در کشور مقصد نیز میتواند دلیلی برای بازگشت باشد. در مجموع، ترکیبی از این عوامل، تصمیم به مهاجرت معکوس را برای افراد تسهیل میکند.
نماینده مردم ایذه، باغملک، صیدون و دزپارت در مجلس شورای اسلامی ( حوزه منگشت) با تاکید بر ضرورت برنامهریزی برای مهاجرت معکوس به روستاها گفت: ضروری است با تقویت زیرساختها، توسعه کشاورزی و دامپروری و ایجاد ظرفیتهای گردشگری، زمینه بازگشت جمعیت از شهرها به روستاها فراهم کرد.
فرشاد ابراهیمپور سهشنبه در دیدار با رییس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خوزستان با اشاره به نقش این نهاد در توسعه متوازن مناطق روستایی بیان کرد: بنیاد مسکن یک نهاد تمدنساز در حوزه عدالت اجتماعی، توسعه روستایی و افزایش تابآوری اجتماعی است و نقش کلیدی در امیدآفرینی برای مردم دارد.نماینده مردم ایذه، باغملک، دزپارت و صیدون در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ظرفیتهای منطقه منگشت گفت: این حوزه انتخابی از حاصلخیزترین و خوش آب و هواترین نقاط استان خوزستان است و میتواند به یکی از قطبهای گردشگری و سیاحتی استان تبدیل شود.ابراهیمپور ادامه داد: به منظور رونق اقتصادی منطقه و رفاه بیشتر ساکنان لازم است روستاهای سیلون و امامزاده عبدالله در باغملک، مالآقا و رُباط در ایذه، دهشیخ در دزپارت و حاجیکمال در صیدون بهعنوان روستاهای نمونه گردشگری معرفی شوند و با همکاری سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، مجوز ماده ۲۳ برای آنها اخذ شود.
وی تصریح کرد: در حوزه زیرسازی و توسعه زیرساختهای این روستاها نیز تصمیمات مناسبی اتخاذ شد و امید است تا پایان دولت چهاردهم، خبرهای خوبی در زمینه توسعه روستایی با همکاری بنیاد مسکن، فرمانداریها و سایر دستگاههای اجرایی به ویژه در روستاهای فاقد دهیاری، به مردم ارائه شود. مجموعه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از جمله دستگاههایی است که برای افزایش ضریب ایمنی خانههای ناامن و غیرمقاوم در استان پای کار است.اقدامات ارزشمندی طی چند سال اخیر از سوی این مجموعه در راستای بهبود چهره عمرانی روستاهای استان انجام گرفته به گونهای که باعث شده شاهد مهاجرت معکوس از شهرها به روستاهای خوزستان شویم.
